Nog even herinneren aan een belangrijk feit uit 1985. De orthodoxe eredienst werd officieel erkend door de nationale overheid. Hiervoor hadden de kerkleiders van het bisdom Hasselt en vooral bisschop mgr. Heuschen, zich veel inspanningen getroost. Ook provinciedeputé mevrouw Hilde Houben-Bertrand had hier een stevige politieke vinger in de pap. De Oekraïense orthodoxen blijven deze mensen hiervoor uitermate dankbaar.
Toch duurde het tot een eind in 1989 eer de uitvoeringsbesluiten in het Staatsblad verschenen. Dat is nu eenmaal de werkwijze van de overheid. Maar vanaf dan was de parochie erkend, was de “kerkfabriek” verkozen, en kon de parochiepriester Ivan Derewianka rekenen op een toelage voor eigen levensonderhoud.
Korte tijd later overkwam hem de ramp van het overlijden van zijn echtgenote. Hij werd monnik onder de naam Ioan op 26 augustus 1989. De andere zijde van de medaille: door het feit dat hij nu weduwnaar was kon de Oekraïens-orthodoxe geestelijke leiding hem een bisdom toewijzen. Het is namelijk zo dat een orthodox priester mag gehuwd zijn indien dat huwelijk werd aangegaan voor zijn priesterwijding. Een bisschop echter moet vrij zijn van huwelijksplichten, dus vrijgezel of weduwnaar.
loan werd bisschop gewijd op 27 oktober 1991 en kreeg als bisdom Groot-Brittanië. Hem werd evenwel gevraagd en toegestaan verder te zorgen voor de geestelijke leiding van de drie Belgische parochies.
In 1992 gebeurden weer enkele merkwaardige dingen: dat jaar vierde men 45 jaar orthodoxe parochie in Genk. Tevens werd Vitali Derewianka (samen met zijn echtgenote Frieda en de kinderen de drijvende kracht van de kerkenbouw en voorzitter van de Kerkfabriek) diaken gewijd. Hij was van dan af medecelebrant in de eucharistievieringen.
Een derde, tevens een zeer belangrijk feit voor de kerkgemeenschap van Genk: op 25 oktober werd de afgewerkte iconostase op plechtige wijze gewijd door aartsbisschop mgr. Constantin, die daarvoor uit Chicago naar het kleine Vlaanderen, het nog kleinere Limburg, en op wereldvlak onooglijke Genk overkwam. De kerk van de heilige archistrateeg Michaël moet inderdaad bij de Oekraïens-orthodoxe gemeenschap in de diaspora een grote bewondering hebben gewekt. De iconostase is dan wel uitzonderlijk fraai en een onmisbaar element in het Genkse godshuis: 72 iconen op de iconostase, 12 apostel-iconen rondom de pani-kadilo (luchter) die Pavlo Derewianka aan de kerk heeft geschonken.
Als het in deze brochure nog niet is geschreven, dan hier: Jos Opdebeeck, de vervaardiger van de iconen, weze van harte en uitbundig met zijn prachtig werk gelukgewenst!
Het mag zeker ook worden vermeld dat de sierlijke randversieringen ontworpen en geschilderd werden door Katrijn Vanhelmont uit Mol. Zeer bedankt juffrouw!
Op 11 juni 1993 was er het droevige nieuws van het overlijden van patriarch Matyslaw Deze man, gestorven in zijn 95ste levensjaar, was lange tijd de geliefde leider van de Oekraïense orthodoxen buiten het land Oekraïne, de zogenaamde diaspora. Er zal een Sobor (Synode) nodig zijn om een nieuw hoofd te kiezen. Een verheugende gebeurtenis was dan weer de uitzending op het Oekraïense nationaal TV-net “YT1” van de film “Belgische Ontmoetingen” over de bouw van de kerk. Dit op 23 en 24 oktober 1993.
Het feest van de parochiepatroon aartsengel Michaël op 28 november 1993, kreeg een bijzonder aanzien door de aanwezigheid van van de Oekraïense landsoverheid.
In 1994 kwam het verrassende nieuws: de 7de Sobor (of Synode) van de Oekraïense Autocefale Orthodoxe Kerk in de diaspora, waar een nieuwe metropoliet zou worden gekozen wegens het overlijden van metropoliet Mstyslaw, zou in de kerk van de Hulshagenstraat plaatsvinden. Dat was vanzelfsprekend een groot eerbewijs en de bevestiging dat dit godshuis op wereldvlak inderdaad meetelt!
Zo geschiedde: alle bisschoppen uit de Oekraïense diaspora, vergezeld van al hun assistenten, kwamen uit de hele wereld naar Genk afgezakt (wat Frieda Derewianka-Tertyschnikow weer eens duchtig aan het werk zette om voldoende logement te vinden voor dit uitgebreide gezelschap). Zeer toepasselijk werd op de uitnodigingskaart voor vespers en eucharistieviering een icoon afgebeeld van de nederdaling van de heilige Geest. Deze heilige Geest werd aanroepen en gesmeekt, om de juiste keuze te laten maken tussen de aanwezige kiesgerechtigden. Deze waren: Aartsbisschop Anatoly (Dublanskyj), Aartsbisschop Constantin (Buggan), Aartsbisschop Antony (Charba), Bisschop Paisij (Jurshchuh), Bisschop loan (Derewianka), Bisschop Jeremia (Ferenz). Uiteindelijk werd aartsbisschop Constantin verkozen.
Een plechtige vesperdienst en de slotviering van de 7de Sobor met een plechtige Liturgie, voorgegaan door de nieuwe Metropoliet in concelebratie met alle bisschoppen en geestelijken uit de diaspora, besloten deze belangrijke gebeurtenis.
De Oekraïense Autocephale Orthodoxe kerk in de diaspora op 12 maart 1995 – zondag van de Orthodoxie – opgenomen onder de “Pallium” van Constantinopel. De drie grote metropolen Canada, Verenigde Staten van Amerika, en de rest van de wereld buiten Oekraïne zelf, worden bestuurd door de bisschoppelijke raad.
