Een CT-SCANNER voor de kinderen van Tsjernobyl.
Of hoe hulp voor Tsjernobyl tot stand kwam?
Het begon jaren geleden (ong. in 1993) toen een Oekraïense neurochirurg, door bemiddeling van de Oekraïense Orthodoxe kerkgemeenschap van Genk, zich in het St. Jansziekenhuis te Genk liet behandelen voor een invaliderende aandoening. Tijdens zijn herstelfase bracht hij een week door in de dienst Medische Beeldvorming en maakte hij kennis met moderne CT-scanners, Een CT (computer tomografie) scanner is een röntgentoestel waarmee digitale beelden van doorsneden door alle delen van het lichaam kunnen gerealiseerd worden.
Voor diagnosestelling van aandoeningen van de hersenen is deze techniek volstrekt onmisbaar en een hersenoperatie kan maar adequaat voorbereid worden na een CT-onderzoek. Deze neurochirurg (Dr. Stankiewic Wasyl) vertelde ons dat in zijn ziekenhuis nog vaak werd overgegaan tot een exploratieve craniotomie, of met andere woorden: openen van de schedel omdat men bijvoorbeeld een tumor vermoedt op basis van bepaalde symptomen, zonder dat men de aard van het proces kent en zonder dat men pre-operatief de exacte plaats kan aflijnen.
Hij vroeg ons uit te zien naar een goed tweedehandse CT-toestel voor een budget van maximum 1,5 miljoen Bfr.
Na enkele maanden vonden wij een uitstekende occasie scanner, een Somatom DRG, die voor het vermelde budget operationeel kon zijn in zijn ziekenhuis.
Zijn ziekenhuis – een provinciaal ziekenhuis van 1000 bedden – bevindt zich in Tsjernihiv, een stad van 300.000 inwoners. Het ziekenhuis is in het hoge noorden van Oekraïne gelegen op 140 km ten noorden van Kiëv en op 60 km ten oosten van Tsjernobyl. Het ziekenhuis rekruteert patiënten uit een gebied met 1.700.000 inwoners.
Enkele maanden later kregen wij bericht van Dr. Stankiewic dat er geen middelen beschikbaar waren voor de aankoop van dit toestel omdat er een kleine tuberculose epidemie was uitgebroken in de streek en dat alle reserves aangewend werden voor de aankoop van medicijnen.
Toen wij de diepe ontgoocheling vernamen van deze zeer verdienstelijke geneesheer en van zijn team van neurochirurgen, die zeer hoge verwachtingen hadden gekoesterd, zijn wij de mogelijkheden gaan onderzoeken om er wat aan te doen.
Het idee om een CT-scanner te schenken aan het ziekenhuis van Tsjernihiv werd enthousiast onthaald door de Rotary Club Genk en er werd besloten om onmiddellijk het project te starten. Enkele acties werden gepland om de nodige gelden te verzamelen. Veel wordt verwacht van de golfhappening.
Siemens NV België heeft het toestel volledig nagezien en uitgerust met een zeer uitgebreid geheugen om het filmgebruik tot een minimum te herleiden.
Siemens NV België heeft een grote geste gedaan en heeft het toestel geleverd, geplaatst en in bedrijf gesteld voor een minimum aan kosten.
De voorbereidende werken (voedingsleidingen, stabilisatie van de vloer, kabelgoten, etc..) worden door het lokale ziekenhuis uitgevoerd.
Het St.-Jansziekenhuis heeft naast andere goederen een multiformaatcamera en 5000 floppy disks geschonken.
De Oekraïense Orthodoxe gemeenschap van Limburg met de stuwende kracht van de heer en mevrouw Derewianka zullen met hun jaarlijks konvooi het toestel naar het ziekenhuis van Tsjernihiv transporteren op 30 maart 1995.
Ingenieurs van Siemens België zullen begin april de montage uitvoeren en een personeelslid van de dienst Medische Beeldvorming van Genk, met 15 jaar scannerervaring, zal enkele weken ter plaatse zijn voor opleiding van het personeel.
Als laatste voorbereiding hebben project verantwoordelijken van de Rotary-Club en Frieda Derewianka Oekraïne bezocht, enerzijds om de voorbereidende werken te inspecteren en anderzijds om van de lokale overheden de garantie te krijgen dat er voor het toestel een onderhoudscontract met Siemens Kiev wordt afgesloten om de bedrijfszekerheid van de scannerapparatuur te garanderen.
In Kiev aangekomen, bij een temperatuur van -10°C, een strakke oostenwind en poedersneeuw, werden zij warm en met een oprechte hartelijkheid onthaald door de delegatie van het ziekenhuis. Zonder het gezelschap van Mevr. Derewianka, die eerder al zes humanitaire acties voor Oekraïne organiseerde, zou deze reis onmogelijk geweest zijn omdat communicatie zeer moeilijk is: de kans om iemand te ontmoeten die Engels, Frans of Duits spreekt is zo goed als onbestaande.
De delegatie heeft een vijftal ziekenhuizen bezocht in Kiëv en in Tsjernihiv: een treurige ervaring. Er is een tekort aan alles.
Een open hartoperatie wordt geruime tijd opgehouden omdat een schaar vastraakt en slechts moeizaam kan geopend en gesloten worden. Een vervangschaar is er niet onmiddellijk beschikbaar.
Een bezoek aan een kolchoze illustreerde ons het uitzichtloze van de situatie van vrouwen die er werken. Van 6 uur ’s morgens tot 22 uur ’s avonds tussen de koeien, 7 dagen in de week voor 600.000 coupons of ongeveer 120 Bfr. per maand terwijl 1 kg. sinaasappelen er ook 36 Bfr. kost.
Dit inkomen is nauwelijks toereikend om melk en brood te kopen. Kledij kopen voor de kinderen kan het laatste jaar niet meer.
De vele mooie kerken zijn goed onderhouden door de zeer gelovige bevolking. In de zijbeuken vindt men vrouwen met hun kleine kinderen die even op de verwarmingsroosters gaan neerliggen om de winterse kou te verdrijven.
Motivatie tekst om mee te doen aan een Golfwedstrijd ten behoeve aanschaf CT-Scanner georganiseerd door de Rotaryclub Genk
Ruim 20 jaar geleden deed zich in Tsjernobyl een ramp voor in de kerncentrale met belangrijke radioactieve pollutie van de omgeving en in mindere mate ook van Noord-Euгора.
Europa, dat toen even opschrikte, is deze catastrofe grotendeels vergeten, maar Oekraïne likt nog steeds zijn wonden.
Honderden personen stierven er als direct gevolg van de hoge dosis opgelopen bestraling maar tienduizenden anderen zijn chronisch ziek omdat de opgelopen bestraling hun afweermechanisme tegen ziektes en vooral tegen infecties grondig verstoord heeft. Bovendien lopen zij een sterk verhoogd risico voor het ontwikkelen van tumoren.
Een dramatische groep vormen de kinderen die geboren werden uit moeders die radioactief bestraald werden of die lange tijd leefden op een stralende bodem. Duizenden kinderen met aangeboren afwijkingen vormen een gigantisch probleem: het voorkomen van aangeboren hart-, hersen- en wervelzuilafwijkingen ligt 20 maal hoger in deze streek en andere congenitale pathologie zoals oor- en oogafwijkingen, defecten aan ledematen, etc. komt 10 maal frequenter voor dan in de rest van Europa.
De ziekenhuizen in de provincie Tsjernihiv maar ook in de omgevende provincies staan voor een virtueel onmogelijke opdracht. Met schaarse en verouderde technische middelen moeten zij deze complexe aandoeningen diagnosticeren en behandelen. Ten gevolge van een hopeloos falend economisch systeem in Oekraïne en door de voorthollende muntontwaarding (oktober 1994: 1$ was 75.000 coupons waard; en in maart 1995: voor1$ kreeg u 150.000 coupons) is het voor de ziekenhuizen volstrekt onmogelijk om moderne technische uitrusting te kopen omdat deze exclusief uit Europa, de USA en Japan moet ingevoerd worden. Voor de meeste ziekenhuizen is hun budget nauwelijks toereikend voor personeelskost, voeding en hoogstnodige medicatie en vaak is er zelfs een chronisch tekort aan geneesmiddelen (antibiotica, pijnstillers en koortswerende medicatie). Er is geen geld meer voor onderhoud van gebouwen, voor vernieuwing van de uitrusting en instrumentarium en er is zelfs een schromelijk tekort aan linnen, lakens en dekens. Dit laatste vormt in de winter een groot probleem aangezien de gebouwen vaak onvoldoende kunnen verwarmd worden.
Schamele röntgeninstallaties kunnen vaak niet eens gebruikt worden omdat röntgenfilmen ontbreken en filmsparende digitale apparatuur kan niet aangeschaft worden.
Diagnostiek van grote massa’s van complexe aandoeningen verloopt daarom traag en moeizaam zodat vaak langdurige observaties nodig zijn vooraleer een behandeling kan ingesteld worden.
De golfhappenings zijn een groot succes en de hulp die jaren geleden is opgestart vanuit de Kerk kan nu rekenen op een voortdurende aandacht van de Rotary-Club van Genk. Graag uw aandacht voor een krantenbericht uit de Desnjansjka Pravda.
Vertaling van de tekst verschenen in de DESNJANSJKA PRAVDA.
TSJERNIHIWSCHINA
Barmhartigheid: Scanner van Belgen.
Tienjarige vriendschappelijke verbondenheid van de Oekraïense diaspora in België en leden van de Rotaryclub van Genk met het medische collectief van het Tsjernihiwse provinciale ziekenhuis, vonden hun vervolg. Dezer dagen heeft een Belgische delegatie Tsjernihiw bezocht. Tot de leden behoorden in het bijzonder de voorzitter van de club: René Casteur en professor Yvan Palmers, de beheerder in een ziekenhuis van al de apparatuur voor medische beeldvorming.
De gasten brachten voor het provinciale ziekenhuis een scanner mee als geschenk. Deze zal moeilijke en complexe gevallen helpen diagnosticeren, in het bijzonder: de pathologie van de hersenen, het beendergestel, maagholten en ziekten die te maken hebben met afwijkingen veroorzaakt door hersenbloedingen.
De delegatieleden hadden ook een ontmoeting met alle afdelingsverantwoordelijken van het provinciale ziekenhuis en brachten een bezoek aan de afdeling van de medische beeldvorming. Ze kregen een rondleiding in de stad en maakten kennis met Tsjernihiw.
Aan A.M. Hroesha, die bijna 30 jaar de vooruitstrevende medische inrichting leidt en aan de wieg stond van de Oekraïense- Belgische samenwerking, werd in een feestelijke omkadering, het erediploma en medaille van de Rotaryclub uitgereikt.
E. VIKTORIVNA
